Door het nalatenschap van de eerst overleden ouder goed af te wikkelen is in de toekomst erfbelasting te besparen als de tweede ouder overlijdt. Omdat de kinderen ook erven bij het eerste overlijden is het daarom verstandig om de eerste nalatenschap goed af te wikkelen, vindt Angès van der Meer van Erfzaken&Meer, een gespecialiseerd praktijkbureau op het gebied van de zakelijke, administratieve en financiële voorbereiding en afwikkeling van nalatenschappen.

Langstlevende regeling

“Wanneer één van de ouders overlijdt, hoor ik vaak dezelfde reactie: ‘Maar alles gaat toch naar mijn vader/moeder? Dan hoeven we nu toch niets te regelen?’.

Dat is de gedachte die na het overlijden van een ouder vaak leeft. En het is begrijpelijk. Bij veel gezinnen zorgt een langstlevende regeling ervoor dat de langstlevende ouder alles krijgt, in de woning kan blijven wonen en verder kan leven zoals hij/zij gewend is.

Bij eerste overlijden ontvangen kinderen vordering op erfdeel

Hoewel de langstlevende ouder over het vermogen kan blijven beschikken, én alles op mag maken, erven de kinderen wel degelijk al bij het eerste overlijden. Zij krijgen hun erfdeel nog niet, maar ontvangen een vordering. Het is daarom verstandig om de nalatenschap goed te omschrijven in een zogenaamde ‘boedelbeschrijving’ en de erfdelen van de kinderen te bepalen. Als je dat uitstelt, merk je pas jaren later hoe lastig het is om alles alsnog te reconstrueren.

Hoeveel was de woning eigenlijk waard?

Stel dat moeder overlijdt en vader blijft in de woning wonen. De aangifte erfbelasting wordt gedaan, maar over het opmaken van een boedelbeschrijving wordt niet nagedacht. Vijf of tien jaar later overlijdt vader. Dan moet alsnog worden vastgesteld hoe groot de vorderingen van de kinderen waren op het moment dat moeder overleed. Een heel aantal zaken kunnen nog wel worden teruggehaald uit de IB aangifte of aangifte erfbelasting. Maar het reconstrueren van de marktwaarde van de woning met terugwerkende kracht wordt knap lastig. Door direct na het eerste overlijden de nalatenschap goed in kaart te brengen, voorkom je dat probleem.

Goed vastgestelde erfdelen kunnen later erfbelasting besparen

Ook voor de erfbelasting is het belangrijk om de nalatenschap van de eerst-overledene goed af te wikkelen. Voor de aangifte erfbelasting wordt bij een woning uitgegaan van de WOZ-waarde. Bij het vaststellen van de erfdelen van de kinderen wordt echter gekeken naar de marktwaarde van de woning op de overlijdensdatum. Die ligt nog wel eens hoger dan de WOZ-waarde. Door de erfdelen, en dus de vorderingen van de kinderen, zorgvuldig te bepalen, kunnen deze als schuld van diens nalatenschap in mindering worden gebracht op de erfbelasting. Dat kan, berekend over de nalatenschappen van beide ouders gezamenlijk, leiden tot een lagere erfbelasting voor de erfgenamen. Een goede afwikkeling van de eerste nalatenschap kan dus een fiscaal voordeel opleveren.

Soms is er meer aan de hand

Bovenstaande situatie geldt voor veel standaard testamenten en wettelijke verdelingen. Maar testamenten bevatten vaak aanvullende bepalingen: renteafspraken over de erfdelen van de kinderen, extra rechten voor de langstlevende ouder of specifieke fiscale keuzes. In dat soort situaties is het extra belangrijk om goed te bekijken wat er precies geregeld moet worden. En dan zijn er nog de samengestelde gezinnen, maar dat is een onderwerp voor een volgende keer.

Voorkom verrassingen

De afwikkeling van een eerste nalatenschap lijkt iets dat best even kan wachten. De langstlevende ouder krijgt immers de beschikking over alles bezittingen en de kinderen mogen plaatsnemen op de erfrechtelijke wachtbank. Toch blijkt in de praktijk dat juist die eerste afwikkeling de basis vormt voor een goede afhandeling in de toekomst. Door op tijd een boedelbeschrijving te maken, de erfdelen van de kinderen vast te stellen en de fiscale gevolgen in kaart te brengen, voorkom je veel vragen en onzekerheid op een later moment.”

Bron: Erfzaken&Meer / Angès van der Meer