Hebben we dan niets geleerd van de financiële crisis van 2008? Hebben we niets geleerd van het verpakken van leningen in pakketjes en deze vervolgens met een lager risico dat waar ze werkelijk voor stonden door te verkopen?

Verlaging buffers, verhogen risico…

In Brussel is een akkoord bereikt over buffers die banken moeten aanhouden. Die buffers worden gehalveerd voor het verpakken en doorschuiven van securitisaties, zo meldt onder andere het Financieele Dagblad. Een securitisatie is niets anders dan het verpakken van bepaalde beleggingen tot een geheel. Zolang je nog weet waar een individuele belegging of lening voor staat, kun je een risico-inschatting maken. Maar als je die informatie niet direct voorhanden hebt, wat dan? Want je hebt een totaalpakketje gekocht met een ‘voldoende’ rapportcijfer en je hebt zo 100 van die pakketjes, hoe weet je dat nog wat het onderliggende risico precies is? Dat volkomen gebrek aan zicht op het werkelijke risico leidde tot de val van Lehman Brothers en het moeten ingrijpen van overheden in het redden van ‘systeembanken’.

Wat geleerd?

Je zou denken dat we wat hebben geleerd van de geschiedenis. Maar nee hoor. Er is een forse lobby vanuit de banken geweest in het afgelopen jaar om securitisaties weer meer mogelijk te maken. Voor pakketten die gevoeld worden als risico-arm halveert de buffereis. Hypotheken worden in dit verband genoemd. Risico-arm, want gedekt door een vast onderpand: een woning. We weten allemaal wat er gebeurt als er op grote schaal hypotheken worden verstrekt en regels soepeler worden gehanteerd. Dan verandert het risico van die hypotheek. Huiseigenaren kunnen hun leningen niet terugbetalen en huizenprijzen dalen, dekkingswaarden worden minder, huizen moeten worden geveild en weg is je ‘veilige’ hypothekenmandje. Als op grote schaal pakketjes hypotheken worden gekocht, is het dus maar de vraag in hoeverre daar ‘rommelhypotheken’ in zitten. Wat in 2008 heel veel aan de orde was. Het zegt op zich dus helemaal niets, dat er zogenaamd een risico-arm pakket wordt verhandeld of juist op de balans wordt gezet.

Herhaalt de geschiedenis zich?

In Europa is nu zo’n 2% van het balanstotaal ondergebracht in deze pakketjes, in Amerika 7%. Als we hieraan gaan morrelen en versoepelen, dan halen we het Paard van Troje binnen. Van kwaad tot erger. Toezichthouders lijken zich zorgen te maken. Gelukkig, nog enig tegenwicht. Maar, hoe sterk is de lobby van de bankiers, hoe sterk is de macht van het grote geld? Zien ze dit nu echt niet of willen ze dit niet zien en roepen ze, om de consument en belastingbetaler zand in de ogen te strooien dat het goed is voor de economie? Hoe dom kun je zijn!