Maarten Bodde÷s: Scheiding is een papieren werkelijkheid, want het is niet mogelijk om de deze diensten los af te nemen.

Er is geen aanbieder of adviseur te vinden die alleen wil bemiddelen op basis van een advies van een derde, schrijft Boddeüs, senior consultant bij Yellowtail Consulting in een blog. Hierdoor zijn consumenten die eenmaal in gesprek zijn met een adviseur niet meer vrij om een andere aanbieder kiezen zonder met hoge overstapkosten geconfronteerd te worden.

Uit een in mei gehouden steekproef van Yellowtail bleek al dat veel aanbieders in hun dienstverleningsdocument weliswaar verschillende tarieven hanteren voor het advies en de bemiddeling, maar dat losse afname van elke dienst in de praktijk niet kan of voor de consument een waardeloos product is.

Gebrek aan vertrouwen

“Er bestaat een gebrek aan vertrouwen tussen de spelers in de keten. Gevoed door boetes voor verkeerd advies van de AFM is een sfeer van wantrouwen tussen de partijen ontstaan. Zo geeft een intermediair aan: Niemand wil nat gaan bij de AFM op grond van het adviesrapport van een collega. Een rapport kan nog zo Wft-compliant zijn, de bemiddelaar/adviseur gaat nat bij de AFM als er een komma verkeerd staat.” Wel wenst het intermediair een oplossing om meer keuzevrijheid voor de consument te garanderen. De meest gehoorde oplossing vanuit het intermediair (o.a. verwoord door Adfiz) is om verstrekkers te verplichten iedere WFT adviseur een aanstelling te geven. Dit gaat echter voorbij aan vrije marktwerking en lijkt tot een patstelling tussen intermediair en aanbieders te leiden.

Aanbieders geïnteresseerd, maar voorzichtig

Uit gesprekken met aanbieders blijkt een sterke interesse in nieuwe bedieningsvormen, maar tegelijkertijd ook grote voorzichtigheid is om er daadwerkelijk vorm aan te geven. Daarin kiest de ene aanbieder heel nadrukkelijk om niets rechtstreeks aan de consument aan te bieden, niet alleen als execution only, maar ook op geen enkele andere wijze. Andere aanbieders zijn druk aan het onderzoeken hoe ze compliance technisch een dienst als ‘bemiddel only’ in de markt kunnen zetten.

Hoewel de AFM vanuit het provisieverbod graag een scheiding tussen advies en bemiddelen ziet, is het voor de consument in de praktijk nog niet mogelijk om de dienst ‘bemiddelen’ los af te nemen. Breed wordt onderkend dat de consument hier niet bij gebaat is en met dubbele advieskosten wordt geconfronteerd wanneer hij producten wil vergelijken. Door gebrek aan vertrouwen in elkaar en een beperkte concurrentie in de hypotheekmarkt is er nog geen praktische invulling gegeven aan een goede oplossing voor de klant.