Vaste kosten bij betaalrekeningen zijn grotendeels verdwenen bij nieuwe aanbieders, maar deze banken verdienen alsnog hun geld via transactievergoedingen en premium diensten. De rekening komt ook in toenemende mate te liggen bij wie contant geld gebruikt. Dat is een van de conclusies uit het jaarlijkse onderzoek naar bankproducten van MoneyView, een onderzoeks- en benchmarkinstituut voor financiële dienstverleners.

Vaste kosten betaalrekeningen gestegen

De onderzoekers lichten toe dat tussen 2020 en 2025 traditionele betaalpakketten structureel duurder zijn geworden. Die kostenstijging zou ruimte hebben gecreëerd voor digitale uitdagers om de markt te betreden met een ander verdienmodel: de basisrekening gratis, de meeropbrengst via transactievergoedingen en premium diensten. Het ontbreken van pakketkosten is echter bepaald geen garantie voor een goedkopere rekening, zo waarschuwen de onderzoekers nadrukkelijk.

Verdienmodel banken

Banken genereren inkomsten via twee wegen, zo leggen de onderzoekers uit. Ten eerste via interchange fees: bij elke pinbetaling ontvangen zij een kleine vergoeding van de winkelier, die door het enorme volume aan digitale transacties uitgroeit tot een constante inkomstenstroom. Ten tweede via het freemiummodel: de basisdienst is kosteloos, maar voor extra’s – zoals toegang tot beleggingsproducten of hogere kredietlimieten – wordt betaald. De uiteindelijke kosten van een betaalrekening variëren daardoor sterk per persoon, afhankelijk van gebruik en transactiepatroon. Een rekening zonder vaste kosten kan door hoge variabele tarieven duurder uitvallen dan een betaalpakket met een maandelijkse bijdrage: de echte rekening schuilt in het gebruik.

Zakelijke rekeningen: kosten per transactie

Bij zakelijke rekeningen is de situatie complexer dan bij particulieren, zo vervolgen de onderzoekers. Het dominante verdienmodel werkt niet met vaste pakketkosten maar met kosten per transactie. Voor een zzp’er met weinig transacties is dit model voordelig, maar voor ondernemers met een groter betalingsvolume kan de eindafrekening beduidend hoger uitvallen dan bij een pakket met (deels) vaste kosten.

Contant geld steeds duurder

Een van de meest ingrijpende verschuivingen die het onderzoek zou blootleggen, betreft de omgang met contant geld. Waar onbeperkt en kosteloos opnemen jarenlang de standaard was, hanteren steeds meer banken striktere limieten. Na een vrij aantal opnamen wordt een vast tarief per transactie in rekening gebracht. Tegelijkertijd zijn de kosten voor het storten van bankbiljetten verder gestegen, en bij de meeste banken is de tariefvrije voet voor stortingen volledig verdwenen. Dit raakt volgens de onderzoekers in het bijzonder zzp’ers in de detailhandel en horeca, sectoren waar contant geld nog dagelijkse realiteit is. Voor hen transformeert een basisbankfunctie feitelijk naar een extra kostenpost.

Beoordeling bankproducten

Tot slot hebben de onderzoekers de volgende bankproducten als beste in de markt aangemerkt:

Persoonlijke lening

Vijf sterren voor prijsstelling

ASN Bank – Persoonlijke Lening
Freo – Persoonlijke Lening

Vijf sterren voor voorwaarden

ING Bank – Persoonlijke Lening
Lender & Spender – Persoonlijke Lening

Dagelijks Opvraagbare Spaarrekeningen

Vijf sterren voor prijsstelling

Bigbank – Flexibel Sparen
Distingo Bank – Distingo Bank Spaarrekening
Santander – Internetspaarrekening

Vijf sterren voor voorwaarden

ASN Bank – ASN Sparen
bunq – Easy Savings
Rabobank – Rabo Spaarrekening

Lange termijn deposito’s

Vijf sterren voor prijsstelling

Bigbank Deposito
Fjord Bank Spaardeposito
Rietumu Bank Spaardeposito

Vijf sterren voor voorwaarden

ABN AMRO Bank – Spaar Deposito
ASN Bank- ASN Depositosparen
Rabobank – Rabo DoelSparen

Particuliere betaalrekeningen

Vijf sterren voor prijsstelling

Revolut – Standard

Vijf sterren voor voorwaarden

ASN Bank – ASN Bankrekening

Zakelijke betaalrekeningen

Vijf sterren voor prijsstelling

ASN Bank – ASN Betalen Zelfstandigen
Knab – Knab Zakelijk

Vijf sterren voor voorwaarden

ING Bank – Ondernemerspakket
Rabobank – Zakelijke Rekening

Jeugd- en Studentenbetaalrekeningen

Vijf sterren voor voorwaarden

ING Bank – ING Studentenrekening

Bron: MoneyView