De schade door beleggingsfraude is vermoedelijk honderden miljoenen euro’s per jaar en kan zelfs oplopen tot € 750 miljoen. Het is een snel groeiend en ernstig maatschappelijk probleem waarvan de omvang wordt onderschat. Dat blijkt uit onderzoek van toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Financiële criminaliteit

Volgens de toezichthouder komt dit schadebedrag voort uit een vergelijking met andere landen en is een veelvoud van wat tot nu toe wordt geregistreerd. De AFM roept op tot een gezamenlijke en intensievere aanpak van deze vorm van financiële criminaliteit.

Beleggingsfraude begint meestal online

De AFM voegt toe dat beleggingsfraude zich razendsnel ontwikkelt: het wordt steeds professioneler, digitaler en internationaler. De fraude begint vrijwel altijd online: via sociale media, nepadvertenties en malafide websites worden slachtoffers gelokt, vaak vanuit het buitenland. De geraffineerde, bedrijfsmatige en geautomatiseerde werkwijze maakt iedereen tot potentieel doelwit. De financiële schade per slachtoffer is vaak aanzienlijk. Daarnaast is de psychische impact – mede door schaamte en herhaald slachtofferschap – groot. Dit maakt het een criminaliteitsthema dat met meer urgentie dient te worden bekeken en geprioriteerd, vindt de toezichthouder.

Meldingsbereidheid slachtoffers is laag

De AFM constateert verder dat de meldingsbereidheid onder slachtoffers laag is. Slechts een klein deel van de fraude wordt, net als in het buitenland, daadwerkelijk gemeld, waardoor de werkelijke omvang structureel wordt onderschat. In samenwerking met ketenpartners zoals de Politie, FIOD, Fraudehelpdesk, FIU-Nederland en de Nederlandse Vereniging van Banken heeft de toezichthouder nu een gedegen schatting gemaakt van de totale schade. Deze is gebaseerd op nationale registraties en internationaal vergelijkingsmateriaal.

Intensieve samenwerking voor bestrijding beleggingsfraude

De AFM benadrukt ten slotte dat de bestrijding van beleggingsfraude een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is van publieke én private partijen. De toezichthouder pleit daarom voor een hogere prioritering van beleggingsfraude binnen beleid, toezicht en strafrechtelijke handhaving. Toezichthouders en opsporingsdiensten moeten op deze ontwikkelingen anticiperen, bijvoorbeeld via een centraal meldpunt en gecoördineerde handhaving. Ook sociale media platformen en andere poortwachters dragen verantwoordelijkheid voor het voorkomen dat hun diensten worden misbruikt voor malafide doeleinden.

Bron: AFM