Stel: je fietst naar je werk, een vrachtwagen ziet je over het hoofd en in één klap is je leven voorgoed veranderd. Gebroken ruggenwervels, geen werk meer mogelijk, chronische pijn, een partner die mantelzorger wordt, kinderen die hun zorgeloze ouder verliezen. Of een medische misser tijdens een routineoperatie, een kind dat hersenletsel oploopt en nooit meer zelfstandig zal wonen. Letselschade is geen papieren schadebedrag; het is een bom die een heel gezin uiteen kan rijten. En toch hangt de kwaliteit van de hulp die een slachtoffer krijgt af van geluk: kies je de juiste belangenbehartiger of loop je bij een cowboy binnen die vooral zijn eigen uren telt? Pointer (KRO-NCRV) liet het onlangs weer pijnlijk zien: van de 1,5 miljard euro die verzekeraars jaarlijks uitkeren, verdwijnt 20 tot 25 procent – honderden miljoenen – naar de kosten van belangenbehartigers. Een deel daarvan is zuivere winst voor bureaus die dossiers bewust traineren, informatie achterhouden of uren dubbel declareren. Dat geld komt uiteindelijk uit de premiepot waar wij allemaal aan bijdragen.

Waarborgen

Er zíjn uitstekende waarborgen. De Register Expert Personenschade (NIVRE) en de LSA-advocaat vallen onder streng persoonlijk tuchtrecht en moeten aan zware opleidingseisen voldoen. Het Nationaal Keurmerk Letselschade (NKL) gaat een stap verder: het keurt het hele kantoor – processen, reactietermijnen, transparantie over kosten, klachtenregeling, verzekeringen. En cruciaal: bij de jaarlijkse onafhankelijke NKL-audit wordt steekproefsgewijs gekeken naar concrete dossiers. Wordt de zaak goed én voortvarend behandeld? Geen onnodig traineren, geen onnodige medische adviezen, geen uren opblazen? Alleen kantoren die dat kunnen aantonen, houden het keurmerk. De kantoren die het nu hebben, leveren daarom aantoonbaar betere en snellere dienstverlening. Maar zolang het NKL een vrijwillig keurmerk blijft dat onder De Letselschade Raad valt – een private stichting zonder tanden – blijft het een mooi logo op een website en niets meer.

Cowboys negeren het straffeloos

Het kan en móét anders. Vorm de kernbepalingen van het Nationaal Keurmerk Letselschade om tot een Wet. De Wet Toezicht Letselschaderegeling. Bepaal dat deze Wet van toepassing is op alle zaken die vallen onder Boek 6 en Boek 7 BW (en wat we hier nog aan toe willen voegen). Geef het toezicht niet aan weer een nieuw clubje of aan De Letselschade Raad zelf, maar direct aan de Autoriteit Financiële Markten (AFM) – dezelfde toezichthouder die sinds 1 juli 2025 al de Gedragscode Behandeling Letselschade (GBL) handhaaft bij verzekeraars. Een kort, krachtig wetsartikel is genoeg: “Bij vorderingen tot vergoeding van personenschade als bedoeld in de (nader te bepalen) artikelen …… BW zijn de bepalingen van de Wet Toezicht Letselschaderegeling van toepassing. Toegang tot het register en toezicht op de naleving, inclusief de jaarlijkse dossieraudit op voortvarendheid en kwaliteit, berust bij de Autoriteit Financiële Markten.” De AFM heeft de ervaring, de bevoegdheden (boetes, dwangsommen, openbaarmaking overtredingen) en de onafhankelijkheid die een brancheorganisatie nooit kan hebben. Deskundigen blijven onder hun eigen tuchtrecht (NIVRE en Orde van Advocaten), maar de organisatie en de processen – inclusief die harde check of een zaak écht vooruitgaat – vallen onder écht toezicht. De impact van letselschade op slachtoffers en gezinnen is te groot, de financiële last voor de samenleving te hoog en de kwetsbaarheid te schrijnend om dit nog langer over te laten aan goede bedoelingen en vrijwilligheid. De politiek belooft al jaren “iets te doen”.

De sleutel

Het NKL ligt klaar, de AFM moet het kunnen. Verplaats het keurmerk van de branche naar de wet en geef de AFM de sleutel. Dan pas beschermen we écht wie het hardst bescherming nodig heeft. En pas dan stoppen we de cowboys definitief.

Mark Veenstra
Mark Veenstra is Register Expert Personenschade en oprichter van Hulp na Ongeval. Sinds 1992 is hij specialist in letselschade, met focus op herstelgerichte schaderegeling, juridische
ondersteuning en praktische hulp voor slachtoffers en nabestaanden na een ongeval. Hij is aangesloten bij NIVRE en NIS en lid van de brancheorganisatie NLE (Nederlandse Letselschade Experts).