Starters betalen steeds meer voor minder gunstige woningen waardoor de verschillen tussen starters en doorstromers verder oplopen. Dit blijkt uit onderzoek van HDN (Hypotheken Data Netwerk) over het eerste kwartaal van 2026, de organisatie die zo goed als alle hypotheekaanvragen in Nederland registreert.

Starters meer eigen geld inbrengen voor eigen woning

De onderzoekers lichten toe dat starters ook steeds meer eigen geld moeten inbrengen voor de aankoop van een woning en daarnaast verhoudingsgewijs ook meer moet lenen. Zo brachten starters in het eerste kwartaal van 2026 gemiddeld € 47.800 aan eigen middelen in (+6,8 procent ten opzichte van Q1 2025), terwijl doorstromers met € 32.450 (-4,4 procent) juist minder nodig hadden.

Starters vaker genoodzaakt woningen te kopen met lager energielabel

Tegelijkertijd kopen starters vaker woningen met een lager energielabel, zo voegen de onderzoekers toe: 60 procent van de starters koopt een woning met label B of lager, tegenover 48 procent van de doorstromers.

Starters lenen tegen hogere rente

Dit verschil werkt door in de financieringslasten, zo vervolgen de onderzoekers.
Hypotheken met een hogere lening ten opzichte van de woningwaarde (Loan to Value) kennen namelijk een hogere rente. Starters lenen relatief meer en zouden daardoor vaker in een hogere risicoklasse vallen.

Hogere maandlasten voor starters

Daarnaast spelen ook woningkenmerken een rol, aldus de onderzoekers. Woningen met een beter energielabel komen bij sommige geldverstrekkers namelijk in aanmerking voor rentevoordeel, terwijl dit bij label D of lager vaak ontbreekt. Voor starters zou deze combinatie leiden tot hogere maandlasten, waardoor de ongelijkheid tussen starters en doorstromers verder toeneemt.

Ontwikkelingen hypotheekmarkt

Verder berichten de onderzoekers dat de hypotheekmarkt het jaar startte met minder aanvragen dan in 2025, maar het eerste kwartaal alsnog in de plus sloot door een sterke piek in de laatste weken van maart. In totaal verwerkte HDN 146.814 aanvragen, 3,3 procent meer dan een jaar eerder. Daarvan hadden 83.378 aanvragen betrekking op de aankoop van een woning (+1,1 procent) en 63.436 op de niet-kopersmarkt (+6,4 procent).

Renteverhogingen door spanningen in het Midden-Oosten

Een uitzonderlijk drukke slotfase, gedreven door renteverhogingen als gevolg van oplopende spanningen in het Midden-Oosten, zorgde uiteindelijk voor hogere aantallen dan in 2025.

Gemiddelde woningwaarde stijgt beperkt

Tot slot laten de onderzoekers weten dat de gemiddelde woningwaarde uitkwam op € 517.200 (+2 procent), de kleinste stijging sinds 2023.

Bron: HDN