De hypotheekmarkt is in het derde kwartaal van 2026 weer aangetrokken door doorstromers. Via het HDN Platform zijn in dat kwartaal 142.435 hypotheekaanvragen ingediend; dat is 6 procent meer dan een jaar eerder. Vooral doorstromers zorgden voor groei. Zij dienden 46.215 aanvragen in, wat een groei is van 15 procent ten opzichte van het derde kwartaal van 2025. Tegelijkertijd steeg het aantal aanvragen met een meeneemhypotheek met 20 procent. Dat blijkt uit onderzoek van HDN (Hypotheken Data Netwerk), dat nagenoeg alle hypotheekaanvragen in Nederland registreert.

Doorstromers jagen groei kopersmarkt aan

De onderzoekers lichten toe dat de kopersmarkt in het derde kwartaal groeide met ruim 8 procent naar 90.874 hypotheekaanvragen. Doorstromers dienden 46.215 aanvragen in (+15 procent). Starters dienden 44.371 aanvragen in en groeiden met 2 procent aanzienlijk minder hard.

Aanvragen meeneemhypotheek gestegen

Het aantal aanvragen met een meeneemhypotheek steeg met 20 procent, van 23.245 naar 27.916, zo vervolgen de onderzoekers. Daarmee zou het meenemen van een bestaande hypotheek een steeds grotere rol spelen onder doorstromers. Bij deze aanvragen bestond ruim de helft van het totale hypotheekvolume uit de bestaande hypotheek. Bij een bestaande hypotheek met een langere rente dan de actuele rente ligt meenemen voor doorstromers meer voor de hand, zo benadrukken de onderzoekers.

Woningwaarde stijgt, hypotheekbedrag blijft vrijwel gelijk

De gemiddelde woningwaarde van kopers steeg met bijna 4 procent, van € 512.740 naar € 532.885, aldus de onderzoekers. Het gemiddelde hypotheekbedrag bleef met € 374.795 vrijwel gelijk aan een jaar eerder (€ 373.663). Bij kopers zonder NHG steeg de gemiddelde woningwaarde sterker. Zij kochten gemiddeld een woning van € 671.040, 5 procent meer dan een jaar eerder.

Meer inbreng eigen geld

De onderzoekers berichten verder dat ook de single kopers meer eigen geld meebrachten. Deze groep legde gemiddeld € 63.045 in, ruim 7 procent meer dan in het derde kwartaal van 2025. Tegelijkertijd steeg de gemiddelde woningwaarde met 2 procent naar € 363.156 en daalde het gemiddelde hypotheekbedrag licht naar € 272.280. De gemiddelde loan-to-income (LTI) daalde van 4,62 naar 4,42 en de loan-to-value (LTV) van 79 procent naar 77 procent. Daarmee financierden de single kopers gemiddeld een kleiner deel van de woningwaarde met de hypotheek.

Huiseigenaren verhogen vaker hun hypotheek

Buiten de kopersmarkt groeide het aantal hypotheekaanvragen per saldo met ruim 2 procent naar 51.561, aldus de onderzoekers. Achter die beperkte groei gaan duidelijke verschillen tussen aanvraagtypen schuil. Het aantal onderhandse verhogingen steeg met 11 procent, terwijl het aantal oversluitingen met 3 procent en het aantal tweede hypotheken met ruim 5 procent daalde. Vooral onderhandse verhogingen wonnen terrein. Het aantal aanvragen steeg met 11 procent naar 23.495. Het gemiddelde bedrag van een onderhandse verhoging steeg met 5 procent, van € 66.527 naar € 70.061.

Aantal oversluitingen gedaald

Oversluitingen en tweede hypotheken lieten volgens de onderzoekers juist een daling zien. Het aantal oversluitingen daalde met 3 procent naar 8.830. Het aantal tweede hypotheken nam met ruim 5 procent af naar 16.486. Ook aanvragen met een aflossingsvrij hypotheekdeel namen af. In het derde kwartaal bevatten 12.983 aanvragen minimaal één aflossingsvrij deel, 24,5 procent minder dan een jaar eerder. Het aantal volledig aflossingsvrije aanvragen daalde met 35,5 procent naar 6.711.

Doorstromers bepalen beeld in derde kwartaal

Tot slot laten de onderzoekers weten dat de cijfers over het derde kwartaal een duidelijk verschil tussen doorstromers en starters laten zien. Doorstromers dienden 15 procent meer aanvragen in en vroegen 20 procent vaker een meeneemhypotheek aan. Het aantal aanvragen van starters groeide met 2,1 procent aanzienlijk minder hard. Doorstromers kunnen bij een verhuizing hun bestaande hypotheek en rentevoorwaarden meenemen. Starters hebben die mogelijkheid niet en voelen daardoor sterker de impact van de actuele rente en het beperkte aanbod van betaalbare woningen. Tegelijkertijd lijkt de impuls van de eerdere uitpondgolf, die meer betaalbare woningen beschikbaar maakte voor starters, af te nemen, zo concluderen de onderzoekers.

Bron: HDN