Ondanks dat in 2027 een hogere hypotheek afsluiten mogelijk is, betekent dat niet dat een koopwoning ineens wel bereikbaar is voor woningzoekenden. Dit blijkt uit onderzoek van het Nibud.

Vooral voor starters biedt hogere hypotheek in 2027 weinig soelaas

De onderzoekers lichten toe dat als de huizenprijzen harder stijgen dan de bedragen die huishoudens kunnen lenen en de rente blijft oplopen een koopwoning niet dichterbij komt. Met name voor starters zonder eigen vermogen zou een koopwoning momenteel moeilijk bereikbaar zijn.

Hypotheeklening betaalbaar houden

De onderzoekers voegen toe dat het Nibud elk jaar voor de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Financiën berekent welk bedrag huishoudens kunnen lenen voor de aankoop van een huis. Een van de belangrijkste uitgangspunten daarbij is dat de hypotheek betaalbaar is, nu én over dertig jaar. Mensen hoeven niet onnodig beperkt te worden om een huis te kunnen kopen, maar moeten ook niet zo veel kunnen lenen dat ze een te groot deel van hun inkomen aan de hypotheek kwijt zijn en geen budget meer overhouden voor andere noodzakelijke uitgaven, zoals de boodschappen en energie.

Gestegen woningprijzen

Tegelijkertijd zijn de woningprijzen de afgelopen jaren flink gestegen, met als gevolg dat een koopwoning voor met name starters zonder eigen geld moeilijker bereikbaar is, zo vervolgen de onderzoekers. Zij wonen noodgedwongen langer thuis of komen terecht in private verhuur omdat de wachtlijsten voor een sociale huurwoning lang zijn en hun inkomen hiervoor al snel te hoog is. Nadelig is dat huurders, vergeleken met kopers, minder ruimte hebben om een financiële buffer en vermogen op te bouwen, aldus de onderzoekers.

Koopkracht stagneert, maximale hypotheek stijgt

Verder berichten de onderzoekers dat voor het eerst in jaren vrijwel alle huishoudens het komende jaar bij een ongewijzigde rentestand een hogere hypotheek kunnen krijgen dan het jaar ervoor, als hun inkomen stijgt én als hun inkomen gelijk blijft. Huishoudens met een gelijkblijvend inkomen zouden maximaal ongeveer € 10.000 meer hypotheek kunnen krijgen in 2027. Huishoudens met een gemiddelde loonstijging van 3,7 procent zouden € 10.000 tot € 35.000 meer kunnen lenen.

Koopkracht daalt

De koopkracht in Nederland daalt naar verwachting met 0,1 procent in 2027, maar toch kan bijna iedereen een hogere hypotheek krijgen. Hoe zit dat? Dat vragen de onderzoekers zich af. Voor de hypotheeknormen rekenen zij altijd met de gegevens van de laatste vier jaar, zodat één afwijkend jaar niet gelijk voor een enorm verschil zorgt. Bij de huidige berekening is een duur jaar (2022) weggevallen en is 2026 daarvoor in de plaats gekomen. Na 2022 zijn er vooral lastenverlichtingen geweest en daarom is het beeld nu overwegend positief, zo hebben de onderzoekers vastgesteld.

Verhoging belastingtarieven

Naar aanleiding van de lastenverzwaringen die zijn aangekondigd op Prinsjesdag hebben de onderzoekers nog kleine correcties toegepast, maar die zijn kleiner dan de positieve ruimte die er al was. Wat ook meespeelt volgens de onderzoekers is dat een belangrijke lastenverzwaring de verhoging van de belastingtarieven is. Daardoor is er voor huiseigenaren meer voordeel uit de hypotheekrenteaftrek en dat heeft dan weer effect op de hoogte van de hypotheek.

Rentestijging

Voorts laten de onderzoekers weten dat wie een huis koopt ook rekening moet houden met de ontwikkeling van de hypotheekrente. Die stijgt de laatste tijd en dat kan ervoor zorgen dat een koper straks toch minder kan lenen. Voorbeeld: in 2026 is de hypotheekrente met ongeveer een half procentpunt gestegen. Als dat ook in 2027 gebeurt, kan een huishouden met een jaarinkomen van € 70.000 ongeveer € 7.000 minder lenen dan zonder de rentestijging, aldus de onderzoekers.

Op tijd te verdiepen in hypotheek(on)mogelijkheden

Tot slot adviseren de onderzoekers huishoudens om zich op tijd te verdiepen in de hypotheek(on)mogelijkheden. Zo kunnen ze met meer kennis en zekerheid zoeken en worden ze niet verrast door zaken die een rol spelen bij de hoogte van de hypotheek.

Bron: Nibud